Қандағы В12 дәрумені (цианокабаламин)
В12 дәрумені (цианокабаламин) ағзада бірнеше маңызды функцияларды орындайды, сондықтан дәруменнің тапшылығы әртүрлі аурулардың дамуына әкелуі мүмкін. Бірінші функция: эритроциттердің (оттегі тасымалдаушы қызыл қан жасушаларының) жетілуі. Эритроциттердің өмір сүру ұзақтығы орта есеппен 120 күнді құрайды, содан кейін ол көкбауырда бұзылады. Эритроциттерде оны «зиратқа» жіберетін «сағаты» жоқ...
Ол әртүрлі әсерлердің нәтижесінде оның пішіні дискіден үлкен шарға (мегалобластқа) айналғанға дейін өмір сүреді. Мұндай «доп» көкбауырдың құрылымынан өте алмайды, кептеліп қалады да бұзылады. В12 дәрумені эритроциттерге диск пішінін береді. Егер ағзада бұл дәрумен тапшы болса, онда эритроциттер бастапқыда «ескірген» шар түрінде пайда болады. Бұл қан жасушаларының белгіленген мерзімінен әлдеқайда аз өмір сүруіне және ақырында мегалобластикалық анемияның (қаназдық) дамуына әкеледі.
Екінші функция: гомоцистеин алмасуына қатысу («гомоцистеин» бабын қараңыз). Гомоцистеин - амин қышқылы, ол ағзада жиналған кезде тамыр қабырғасы «борпылдақ» болады. Бұл жағдай зардап шеккен органға байланысты көптеген аурулармен көрінеді (қант диабетінің асқынуынан – жүктіліктің үзілуіне дейін). Цианкобаламин гомоцистеиннің құрылымын өзгертуге және улы емес метионинге айналуына көмектеседі.
Үшінші функция: иммундық. Дәруменнің жетіспеушілігі иммундық жасушалардың микроорганизмдермен (гиперсегменттелген нейтрофилдер) күресуде әлсізденуіне әкеледі.
Төртінші функция: жүйке жүйесінің жұмысын қамтамасыз ету. B12 жүйке жасушаларының миелин қабығын қалыптастыру үшін қажет. Яғни, бұл дәруменнің қатысуынсыз жаңа жүйке талшықтарының пайда болуы немесе ескілерін қалпына келтіру мүмкін емес. В12 дәруменінің жетіспеушілігінің ең көп тараған себебі - асқазан аурулары (мысалы, гастрит). Асқазанда дәруменмен байланысатын және асқазанның қышқыл ортасының оны бұзуына жол бермейтін арнайы зат («Касл факторы») бөлінеді. Егер ол бөлінбесе немесе аз мөлшерде бөлінсе, онда цианкобаламин асқазанның тұз қышқылымен жойылады, бұл ағзаның жоғарыда аталған барлық жағдайларына әкеледі. Профильдерге кіреді: Ввегетарианшылар үшін, Дәрумендер мен микроэлементтер.